Wynajem samochodu w Panamie – co warto wiedziec + informacje jak się jeździ po Panamie

Mieszkam w Panamie i na co dzień obserwuję tutejszy ruch drogowy, dlatego przygotowałam zestawienie najważniejszych informacji dla każdego, kto planuje wynająć tu auto. Własny samochód daje dużą swobodę, ale jazda po panamskich drogach rządzi się swoimi prawami.

Ewelina, a czy w Panamie warto wynająć samochód? Czy dojadę wszędzie komunikacją publiczną?

To najczęstsze pytania, które od Was dostaję. Zacznę od tego ostatniego: wiele zależy, co chcecie zobaczyć i ile czasu macie na dotarcie z miejsca na miejsce, ale samochód w Panamie pozwala na lepsze planowanie trasy i przemieszczanie się po kraju we własnym tempie, często szybszym. Daje też możliwość dotarcia do miejsc, w których transport publiczny funkcjonuje rzadziej lub nie dociera tam wcale. Transport publiczny bywa spóźniony, a jazda autobusem na długich trasach bywa męcząca.

Niemniej, jazda samochodem po Panamie nie jest dla każdego, ruch jest tu chaotyczny i trzeba mieć oczy dookoła głowy. Dlatego część turystów decyduje się na wynajem samochodu z kierowcą, tak, aby nie przejmować się na wakacjach niczym.

Ten wpis mam nadzieję, że rozwieje Wasze wątpliwości i będziecie cieszyć się wakacjami w Panamie.  Postarałam się zestawić najważniejsze informacje, które pomogą Ci przygotować się do prowadzenia samochodu w Panamie.

Wymagania formalne dla kierowców w Panamie

Przed udaniem się do wypożyczalni samochodów należy zapoznać się z lokalnymi przepisami prawa, wymogami formalnymi stawianymi przed kierowcami oraz specyfiką panamskiego ruchu drogowego.

Osoby przyjeżdżające do Panamy na wizie turystycznej mają prawo do prowadzenia pojazdów na podstawie prawa jazdy wydanego w ich kraju zamieszkania. Zgodnie z panamskimi przepisami, można jeździć po Panamie przez okres maksymalnie 90 dni, licząc od daty przekroczenia granicy państwa. W celu udokumentowania tego terminu przed lokalnymi służbami, kierowca jest zobowiązany do stałego posiadania przy sobie oryginału paszportu. Kluczowym elementem, na który zwraca uwagę policja, jest pieczątka wjazdowa umieszczona w dokumencie. Wydrukowane kopie paszportu lub zdjęcia w pamięci telefonu komórkowego nie są uznawane podczas kontroli drogowej.

Prawo drogowe w Panamie określa zasadę zerowej tolerancji dla prowadzenia pojazdów po spożyciu alkoholu. Oznacza to, że wykrycie jakiejkolwiek, nawet minimalnej zawartości alkoholu we krwi kierowcy prowadzi do natychmiastowych konsekwencji prawnych. Z turystycznego punktu widzenia do tego przepisu należy stosować się bezwzględnie. Życie pokazuje, że niektórzy Panamczycy decydują się na prowadzenie po spożyciu alkoholu, jednak powielanie tego zachowania naraża obcokrajowca na wysokie kary i problemy prawne.

Gdzie wynająć auto i na co uważać?

Na panamskim rynku wynajmu pojazdów działają zarówno globalne korporacje, jak i mniejsze firmy o zasięgu lokalnym. Duże korporacje jak Avis działają podobnie na całym świecie, ale możesz też rozważyć lokalne firmy, takie jak Express Rental Car czy AutoMarket, zazwyczaj oferują one lepsze ceny. W Express Rental Car bywa najtaniej, ale trzeba liczyć się z tym, że proces zwrotu kaucji na kartę kredytową może potrwać nieco dłużej (30 dni, nie zawsze potrafią anulować blokadę).

Przy podpisywaniu umowy kluczowe jest ubezpieczenie. Często niska cena podstawowa w Internecie nie zawiera obowiązkowych pakietów, które zostaną doliczone na miejscu. A jakie ubezpieczenie wybrać w Panamie? Moim zdaniem najbezpieczniejszą opcją jest wykupienie pełnego ubezpieczenia (full cover). Daje to spokój w razie drobnych stłuczek czy zarysowań, które w panamskim chaosie drogowym zdarzają się często. Co jeszcze warto wiedzieć? Czasami załatwienie formalności zajmuje chwilkę, czasami potrafi zająć 1,5 godziny (bez kolejki). Rzadko się to zdarza, ale wolę uprzedzić.

I najważniejsze! Najczęściej opłaca się zarezerwować samochód wcześniej online. Jakie są koszty i wypożyczalnie sprawdzicie w tej porównywarce (mają dobre ceny!) + można u nich bezpośrednio zarezerwować.

Stan infrastruktury drogowej i autostrady

Główne trasy są asfaltowe, ale standard nawierzchni bywa różny. Często spotkasz dziury, słabe oznakowanie i brak odwodnienia. Podczas ulewnych deszczów woda szybko gromadzi się na jezdni, co utrudnia jazdę. Poza miastem, zwłaszcza po zmroku, uważaj na zwierzęta wychodzące na drogę: najczęściej są to bezpańskie psy, ale bywa, że na drodze pojawią się dzikie zwierzęta, nawet leniwce.

Wokół stolicy kraju funkcjonuje system dróg ekspresowych, wśród których najważniejsze to Corredor Norte oraz Corredor Sur. Są to drogi z poborem opłat, który odbywa się w pełni automatycznie przez system Panapass. Na tych autostradach nie ma bramek obsługiwanych przez kasjerów. Aby z nich skorzystać, samochód musi być wyposażony w specjalną naklejkę z czytnikiem umieszczoną na przedniej szybie, która jest połączona z przedpłaconym kontem. Przed wyjazdem z wypożyczalni warto ustalić, czy samochód posiada naklejkę Panapass i w jaki sposób następuje rozliczenie kosztów przejazdów.

Jak się jeździ po Panamie; lokalny styl

Co mówi się o Panamczykach? Że to bardzo spokojni ludzie, aż wsiądą do samochodu, zwłaszcza w Panama City. I ja się pod tymi słowami mogę podpisać. W Polsce, jak ktoś się zdenerwuje, to co najwyżej pogada do siebie; w Panamie czasem jeden otworzy okno i powie drugiemu kierowcy, co o nim myśli, używając niewybrednych słów.

Prowadzenie auta w Panamie? Najlepiej oddać głos Panamczykowi.

„Musisz być trochę agresywna” tak mi powiedział. Po chwili doprecyzował: „nie chodzi o krzyczenie przez okno czy kłótnie na światłach (choć i to się zdarza), ale o bycie zdecydowaną i myślenie za wszystkich na drodze.”

Tutaj nie wystarczy jechać przepisowo: trzeba przewidywać, że ktoś nagle zmieni pas, wciśnie się bez kierunkowskazu albo z prawego pasa pojedzie prosto. Jeśli będziesz zbyt „grzeczna”, możesz po prostu nie wyjechać z podporządkowanej. Z drugiej strony, jak zapewnia mój rozmówca, nie każdy Panamczyk jest agresywnym kierowcą. „Widzisz, jestem spokojny”, mówi, śmiejąc się. Dobrze wiemy, że kilka godzin wcześniej wdał się w kłótnię z innym kierowcą, który zajechał mu drogę.

Jak się jeździ w Panamie? Zachowanie kierowców różni się od standardów europejskich. Styl jazdy panamskich kierowców opiera się na dużej dynamice, chaosie i braku standardowego porządku. W sytuacjach wzmożonego ruchu miejskiego częstym manewrem jest gwałtowne wyjeżdżanie z pasa i włączenie się do kolejki kilka aut dalej. Używanie kierunkowskazów przez kierowców jest rzadkością. Za to na potęgę używa się klaksonów 🙂 Kierowcy trąbią, aby zaznaczyć swoją obecność, powiadomić o manewrze lub poinformować o wjeździe na skrzyżowanie, czy też pokazać swoje zdenerwowanie. W skrócie: klakson nie jest tu oznaką wrogości, raczej sposobem komunikacji: „uwaga, jadę”, „przepuść”, „zobacz mnie”. Podczas włączania się do ruchu z ulicy podporządkowanej wymagana jest stanowczość w działaniu.

Panamski kierowca jadący drogą z pierwszeństwem rzadko zwalnia, by przepuścić inny pojazd. Niezdecydowanie skutkuje zazwyczaj bardzo długim oczekiwaniem na możliwość wyjazdu. Asertywna jazda musi jednak iść w parze z gotowością na nagłe reakcje. Zdarza się, że pojazdy jadące pasem przeznaczonym do skrętu decydują się w ostatniej chwili na jazdę prosto, przecinając tor ruchu innych samochodów.

W skrócie: kierowca musi zachować wzmożoną ostrożność, nieustannie kontrolować sytuację w lusterkach wstecznych, obserwować drogę z każdej strony oraz zwracać uwagę na motocykle przemieszczające się pomiędzy stojącymi autami (na szczęście, jest ich stosunkowo mało, biorąc pod uwagę np. Kolumbię).

Jazda po Panama City

Co jeszcze warto wiedzieć? W większych miastach natężenie ruchu drogowego utrzymuje się na wysokim poziomie, zwłaszcza w Panama City, ale nie tylko. Korki występują od wczesnych godzin porannych, przez czas pory obiadowej, aż do późnych godzin popołudniowych. Największy ruch jest w piątki, kiedy jest wypłata (2 razy w miesiącu). W stolicy zmieniają organizację ruchu w godzinach szczytu, np. zamiast 2 pasów w jedną stronę, są 3 w wybranych godzinach.

Jak sobie ułatwić jazdę? Rozwiązaniem ułatwiającym przemieszczanie się jest korzystanie z aplikacji GPS takich jak Waze. Aplikacja na bieżąco informuje o zatorach drogowych, wypadkach oraz lokalizacji kontroli policyjnych, sugerując zoptymalizowane trasy (google maps + janosik w jednym).

Kontrole policyjne, czyli retenes

Stałą częścią poruszania się samochodem w Panamie są punkty kontroli drogowej, zwane retenes. Są one rozstawiane przez lokalną policję na drogach publicznych. Kontrole tego typu są najczęstsze w porach wieczornych, nocnych, a także podczas weekendów i świąt państwowych.

Zasady zachowania podczas takiej kontroli są ujednolicone. Po dojechaniu do punktu, w którym widoczni są funkcjonariusze w kamizelkach odblaskowych oraz ustawione na jezdni pachołki, należy zwolnić i całkowicie opuścić szybę po stronie kierowcy. W niektórych sytuacjach funkcjonariusz wskaże dłonią możliwość kontynuowania jazdy. Jeżeli jednak wyda polecenie zatrzymania, następuje weryfikacja dokumentów.

Podstawowymi dokumentami, które należy przedłożyć do kontroli, są paszport z czytelną pieczątką wjazdową oraz prawo jazdy. Funkcjonariusze weryfikują również polisę ubezpieczeniową samochodu oraz aktualność rejestracji pojazdu. Osoba wypożyczająca auto musi w momencie odbioru sprawdzić, czy firma przekazała komplet ważnych dokumentów samochodowych. Brak wymaganego dokumentu przy sobie wiąże się z nałożeniem mandatu lub poleceniem udania się na posterunek w celu ustalenia tożsamości. W dni wolne od pracy i święta kontrole w punktach retenes obejmują weryfikację trzeźwości kierujących.

Transport publiczny jako alternatywa

Osoby niezainteresowane wynajmem pojazdu mają do dyspozycji transport zorganizowany. W granicach miast sprawnie funkcjonuje Uber, w której opłata jest znana przed rozpoczęciem usługi i ściągana bezgotówkowo. Tradycyjne taksówki mogą różnić się stanem technicznym, a brak stałych cenników sprawia, że ceny bywają zawyżane (niekoniecznie tylko dla turystów, dla każdego ).

Transport publiczny obejmuje linie metra w stolicy, autobusy MetroBus oraz przewozy międzymiastowe. Aby korzystać z metra i autobusów miejskich, wymagana jest karta przedpłacona Sistema Integrado RapiPass, której koszt wynosi 2 dolary. Można ją kupić i doładowywać na stacjach, w terminalach oraz wskazanych punktach handlowych.

Jeśli chodzi o podróże po kraju, głównym punktem logistycznym dla transportu autobusowego jest terminal Albrook, skąd odjeżdżają autobusy w kierunku pozostałych prowincji. Więcej o tym, jak poruszać się po Panamie, pisałam tutaj: Jak poruszać się po Panamie?

Więcej o Panamie pisałam tutaj:

• El Valle de Antón – miasteczko położone na dnie wulkanu
• Co zobaczyć w Panama City? Najciekawsze miejsca i atrakcje
• Boquete: wodospady, wulkan i kawa. Przewodnik po magicznych zakątkach Panamy
• Colon w Panamie: co zobaczyć? + bezpieczeństwo, zona libre
• Czy Panama jest bezpieczna? Kompleksowy poradnik
•